Van gemeentewapen naar gemeente logo
Vele jaren is het gemeentewapen gebruikt als logo voor de gemeentelijke organisatie. Het gemeentewapen stond op het briefpapier, de enveloppen, dienstauto’s etc. In 2008 is besloten om een modern logo te laten maken.
Joris Langedijk, van Grafisch centrum Eelan uit ’t Zand, kreeg de opdracht om een nieuw logo te ontwerpen. Dit nieuwe logo is op 7 januari 2009, tijdens de Nieuwjaarsbijeenkomst, gepresenteerd door toenmalig burgemeester Anja van Apeldoorn- Pruijt.
Er wordt wel de vraag gesteld of het gemeentewapen nu is verdwenen. Neen. Dit symbool vervalt niet. Het wapen zal niet meer worden gevoerd (m.u.v. op de penning van de ambtsketen) maar blijft als basissymbool van de Zijpe aanwezig.
Het gemeentewapen
Net als nagenoeg alle andere gemeentes in Nederland voldeed ook de Gemeente Zijpe in januari 1815 aan de oproep in de Nederlandse Staatscourant om een gemeentewapen te laten vastleggen.
De Schout van Zijpe stuurde een ontwerp in, maar op 18 oktober 1815 kreeg de gemeente een brief van de Staatsraad Gouverneur van Noord-Holland met het verzoek alsnog met spoed aan het verzoek te voldoen.
Hierop volgde een tijdlang niets, totdat de secretaris van de Hoge Raad van Adel in 1819 de stilte verbrak en daarmee het probleem tegelijk oploste. De secretaris had namelijk het ingezonden ontwerp gevonden tussen de stukken van zijn inmiddels overleden voorganger.
Het wapen werd als volgt omschreven. “Bestaande in eene Leeuw, houdende in zijn voorste pooten een gestikt lint vastgemaakt aan een goud schild, waarop een gehalsbande Zwaan op een rietveld staande, hetzelve niet behoorlijk in kleuren afgetekend zijnde bevonden”. Hij verzocht de Schout nogmaals een exemplaar in te sturen, waarop de kleuren wel duidelijk waren aangegeven. Dat deed de Schout.
Toen dit eenmaal gebeurd was gaf de Hoge Raad van Adel de Gemeente Zijpe in 1820 zijn gemeentewapen.
Maar de beschrijving luidde nu wel iets anders, namelijk: “Zijnde een schild van purper, beladen met een zwaan in natuurlijke kleuren, om deszelfs hals een kroon van goud en staande op een groene grond. Het schild van achteren aan een blauw lint vastgehouden door een, op groene grond staande, rode klimmende leeuw”.
De verschillen in beschrijving zijn opvallend.
De symbolen
Gehalsbande zwaan versus zwaan met gouden kroon om de hals
Het lijkt niet onwaarschijnlijk, dat de zwaan met halsband in het eerste ontwerp duidelijk wilde maken, dat in Zijpe (veel) zwanen werden gehouden als bedrijf. Het ging derhalve om zwanen in gevangenschap. Of door onduidelijkheid in het oorspronkelijke ontwerp of om het wapen meer uitstraling te geven is vermoedelijk de halsband vervangen door een kroon.
Op een rietveld staande versus staande op een groene grond
Vermoedelijk is deze wijziging tot stand gekomen door de snelle ontwikkeling van de polder. De aanvankelijk nog veel voorkomende rietvelden waarbinnen de zwanen door de “heren” werden gehouden maakten plaats voor grazige weiden.
Een schild van goud versus een schild van purper
De kleur purper is zeer ongebruikelijk in de Nederlandse wapenkunde, althans voor gemeentelijke wapens. Purper was hoofdzakelijk voorbehouden aan adellijke wapens. Het lijkt niet onwaarschijnlijk, dat een foutieve uitleg van de zwart-wit afbeelding in 1818, waarop strepen van rechtsonder naar linksboven waren aangebracht, heeft geleid tot de unieke kleur. Daarbij is het opvallend dat in het “Wapenboek” van A. Schoenmaker (1660-1723) voor Zijpe in het wapen een blauw veld was aangegeven. Gelet op de ontstaansgeschiedenis van de Zijpe en Hazepolder (verworven uit zee) lijkt deze kleur het meest aannemelijk. Overigens komt de kleur blauw nu terug in het lint waarmee de leeuw het schild vasthoudt. Het wapen van de Gemeente Zijpe is het enige gemeentewapen in Nederland dat een veld van purper heeft.
De Leeuw
De Leeuw staat van oudsher symbool voor kracht en moed. Hij komt veel voor in wapens, zowel op het schild of als vasthouder daarvan. In het gemeentewapen van Zijpe is feitelijk sprake van een “klimmende en aanziende” leeuw. Dat wil zeggen, dat de leeuw op de achterpoten staat en de toeschouwer aankijkt. In de omschrijving van het wapen wordt slechts een “klimmende” leeuw vermeld. Het lijkt dan ook, dat de kop van “onze” leeuw niet juist op de romp staat. In tegenstelling tot vele andere gemeentewapens komt één schildhouder voor in het wapen, namelijk de Hollandse Leeuw. Eén schildhouder is kenmerkend voor gemeentewapens in de provincie Noord-Holland.
Het schild
Het schild symboliseert van oudsher het recht en gezag. Tevens vormde het schild het beschermingsmiddel van de middeleeuwse ridders. Een verwijzing naar de gemeentelijke taak tot bescherming van haar inwoners is daarmee duidelijk. Het is nog aardig te vermelden dat het wapen van het voormalige Waterschap de Zijpe en Hazepolder nagenoeg gelijk is/was aan dat van de Gemeente Zijpe. Zij het met één verschil: het wapen van de gemeente heeft een staande zwaan, terwijl het waterschapswapen een zwemmende zwaan kent. Een duidelijke verwijzing naar de primaire taak van het waterschap is daarmee aangegeven.
Het gemeente logo
Criteria voor een nieuw beeldmerk
Bij het ontwerpen van het beeldmerk zijn we uitgegaan van enkele criteria. Het moest beweging en ruimte uitstralen die de gemeente Zijpe weergeeft. Het wuiven van het riet, het draaien van de molens. Dit alles in een landschap waar geen einde aan lijkt te komen. Komt dit door de vlakte van het landschap, de rust die het uitstraalt? De immer voorwaartse beweging van de golven aan de kust is een onderdeel dat in het beeldmerk is verwerkt. Ook de vooruitstrevendheid van een kleine gemeente in de noordkop is een criterium.
Kenmerken van het beeldmerk
Omdat de Zijpe een vlak stuk land is, is dat het uitgangspunt van het ontwerpen van het beeldmerk geweest. Ontwerpen in een platvlak. Beweging is gecreëerd door een asymmetrische vlakverdeling aan te brengen. Door de zijden van het vlak niet haaks op elkaar te laten lopen wordt beweging gesuggereerd.
In het platte vlak bevindt zij de letter Z. Deze letter staat zowel voor Zijpe als voor de zwaan die terug te vinden is in het wapen van de gemeente. In het wapen staat de zwaan op een groen vlak.
De golfbeweging van de zee bevindt zich aan de linkerkant van het beeldmerk. De westkant van de Zijpe grenst aan de zee. Ook de slootjes die door de Zijpe “sypelen” zijn op deze manier gerepresenteerd.
Het golfje aan de linkerkant van het beeldmerk geeft ook het staartje van de zwaan weer, die terug te vinden is in een licht abstracte weergave. In een lichte grijstint is het lichaam van de zwaan te zien in de uitsparing van de letter Z. Deze weergave maakt het beeldmerk milder.
De kleurenverdeling van het beeldmerk is vertrouwd. Het vlak is ingekleurd met de purperen kleur die ook het wapen van de Zijpe zijn unieke karakter geeft. In dit vlak bevindt zich een groene lijn die het groene weidse landschap weergeeft. De gele lijn staat voor de statigheid en refereert aan de gouden kroon om de nek van de zwaan in het wapen. Ook symboliseert de gele lijn de kust.
Kleuren en lettertype
Het is belangrijk om naast de vormgeving van het beeldmerk ook de kleuren en het lettertype vast te stellen.
De grafische kleurnummers zijn:
Paars: PMS 260.
Geel: PMS 012.
Groen: PMS 349.
Zwart: PMS black (waarvan de zwaan in 10%).
Het lettertype is:
Helvetica neue regular gecombineerd met neu ultra light.
