Verslag van de presentatie van 10 november 2011
Op 10 november jl. is de concept structuurvisie voor Petten gepresenteerd aan betrokkenen en belangstellenden. Miranda Reitsma, projectleider van de structuurvisie van bureau Reitsma Stedebouw, gaf een toelichting op totstandkoming van de conceptvisie en Edzo Bindels, van bureau West 8, presenteerde de conceptvisie. De presentatie is goed bezocht en er is veel input geleverd die wordt meegenomen in de totstandkoming van het definitieve plan. Hieronder vindt u het verslag van de bijeenkomst. Klik op een van de onderwerpen. Onderaan het verslag vindt u een pdf-bestand ervan. Ook de concept-plankaart en de presentatie zijn bijgevoegd.
1. Duindorp Petten
In de structuurvisie wordt de kans beschreven voor een zandige oplossing voor de kustversterking, zowel voor de dijk als achter de dijk in de vorm van duinachtig landschap. Deze duinen worden het verbindend element tussen landschap, dorp en de buurtschappen onderling. Dit geeft het dorp een duidelijk en herkenbaar karakter en samenhang. Een kwaliteit, voortbordurend op de reeds aanwezige omgeving, nu bestaande uit duinen (o.a. tankvallen bij de Atlanticwall). Toekomstige ontwikkelingen, zoals kleinschalige nieuwbouw of herstructurering van bestaande woningen in Petten West en centrum kunnen gekoppeld worden aan dit duinmilieu.
2. Toekomstig Profiel
De structuurvisie zet in op een duidelijk en herkenbaar profiel, wat aansluit op de kernkwaliteiten van het dorp en omgeving. De relatieve lage ontwikkelingsdruk heeft er voor gezorgd dat Petten als badplaats niet gedomineerd wordt door de bekende beelden van badplaatsen heden ten dage langs de Nederlandse kust: appartementenblokken aan de boulevard met terrassen op het zuiden of een overvloed aan toeristische winkels of campings die zijn getransformeerd tot afgesloten bungalowparken. Grootschalige appartementenblokken, zeer stenige boulevards zoals te vinden in Zandvoort en Scheveningen passen niet bij het kleinschalige en dorpse karakter van Petten. Maar ook generieke kust- of bungalowparken die te vinden zijn langs de Nederlandse kust, waarbij één type woning minimaal 100 of 200 keer wordt gekopieerd en het park zich totaal afsluit van de omgeving, passen niet bij het (kleinschalige karakter) profiel van Petten.
In het toekomstig profiel dient Petten een samenhangend en goed verbonden dorp te zijn. Natuurontwikkeling in de vorm van duinen sluit aan op de omgeving en zorgt voor een herkenbaarder en duidelijk profiel voor Petten. Het levert een beeld op voor een dorp, dat past bij de kleinschalige en organische groei en levert een romantisch beeld op. Kleinschalige bouwprojecten in een duinachtige omgeving, zoals Bergen en Vlieland, passen binnen dit profiel. Om dit te bewerkstelligen wordt een duin over de Pettemer Zeewering heen getrokken, het dorp in. De tankval van de Atlanticwall en de randen van het dorp worden stapsgewijs als duingebied ingericht.
Petten richt zich als badplaats op de doelgroep die rust, ruimte en kleinschaligheid zoekt en de natuur opzoekt. Een woonmilieu dat past bij het toekomstig profiel zijn hoogwaardige (vakantie)huisjes in de nieuwe duinen die dezelfde sfeer als de huisjes aan het gebied Korfwater uitademen. Dat geeft de mogelijkheid van seizoensverlenging.
3. Analyse en uitgangspunten
Korte historie - Petten opgebouwd in de luwte van de Atlanticwall
Petten kent een lange geschiedenis waarbij het dorp verschillende keren is afgebroken en opnieuw opgebouwd op een nieuwe plek. Enerzijds vanwege natuurlijk invloeden, anderzijds door menselijk ingrijpen. Terugkerend element is constante transformatie van het dorp in relatie tot de duinen.
In 1943 en 1944 is Petten afgebroken vanwege de bouw van de Atlanticwall in de 2e wereldoorlog. Bij de wederopbouw van het dorp is Petten vanuit praktisch oogpunt weer opgebouwd in de luwte van een deel van deze Atlanticwall. In deze periode kende Petten nog een directe verbindingsweg vanuit de Zijperweg naar de regionale verbinding die doorloopt naar Callantsoog en Den Helder. Waar de Atlanticwall Petten tijdens de wederopbouw periode bescherming bood, scheidt het in de huidige situatie de wijken van elkaar.
Analyse en uitgangspunten
De analyse van het dorp en omgeving levert een aantal belangrijke inzichten op :
3.1. Maak van ‘5 dorpen’ 1 dorp.
Petten bestaat nu uit 5 los van elkaar gelegen delen; de oude kern van het dorp, de woningen rondom het Korfwater, de jaren ’80 wijk Petten West, de laatste uitbreidingswijk Nolmerban en het gebied bij Camping Corfwater. Naast deze ‘5 dorpen’ vormt ook het Ontwikkelings Locatie Petten (OLP)terrein een nog losstaand onderdeel van Petten, met een eigen regionale en landelijke bekendheid. Het is belangrijk om het OLP terrein onderdeel uit te laten maken van deze structuurvisie. De structuurvisie richt zich erop om van deze losse delen ééngeheel, éénPettendorp, te maken. De opdeling van het dorp in enclaves heeft nadelige sociaal economische gevolgen. De structuurvisie focust daarom op het bestaande dorp Petten en haar omgeving; noordelijk tot en met het OLP terrein zuidelijk tot en met de Camper kade. Er wordt geanticipeerd op een zeewaartse zandige oplossing voor de versterking van de Hondsbossche- en Pettemmerzeewering. Daarmee heeft de structuurvisie tot doel om te kijken hoe Petten sterker als één gemeenschap ontwikkeld kan worden in plaats van de optelsom van gescheiden buurtschappen.
3.2. Initiatieven
Daarnaast is er een aantal belangrijke initiatieven waar in de structuurvisie uitspraken over gedaan moeten worden. Het gaat hierbij om ‘Petten aan Zee’, bouwplannen voor herinrichting van het gebied rondom het Koloniehuis en de manege, het gebied van camping Corfwater en het verbeteren van bestaande vastgoed en revitalisering van het dorpsplein. De structuurvisie dient ertoe om de initiatiefnemers een kader te geven voor verdere ontwikkeling.
3.3. Draagvlak door verbindingen en een duidelijke entree
Het creëren van draagvlak voor voorzieningen in het dorp is onderdeel van de structuurvisie. De uitbreiding van Petten uit het recente verleden heeft niet geleid tot het in stand houden van het voorzieningenniveau. De ontsluitingsstructuur, de interne scheidingen in het dorp en het aanzien van de voorzieningen aan plein 1945 zijn daarvan de oorzaak. Deze voorzieningen staan echter onder druk en daarom wordt in de structuurvisie ingezet op ontwikkelingen of wijzigingen die bijdragen aan het versterken van het voorzieningenbestand in het dorp.
Het relatief kleine dorp heeft een uitgebreide wegen-en padenstructuur. Toch zijn er een aantal ontbrekende schakels in deze structuur. De laatste uitbreiding van Petten, de wijk Nolmerban, is niet direct verbonden met het centrum van het dorp. Bewoners maken, mede hierdoor, minder of geen gebruik van de voorzieningen in het dorp. Daarnaast ontbreekt een duidelijke entree naar het centrum van het dorp vanaf de twee toegangswegen vanaf de N502. Automobilisten rijden op de N502 langs een dijk en ervaren niet het achterliggende dorp. Zo is de ontsluitingsstructuur van het huidige dorp juist ideaal om de kern te missen! Voor de verkeersstromen van een dorp van een dergelijke omvang is dit merkwaardig. Tot slot ontbreekt een duidelijke routing van het dorpsplein naar het strand.
Het voorstel is om in te zetten op een aantal nieuwe (auto)verbindingen tussen de wijk Nolmerban, Petten West en het centrum. - Door de Coppersdelle vanuit Nolmerban door te trekken naar Petten West (het openstellen van de brandweerroute)– komt het dorpsplein centraler te liggen en meer ‘in de loop’ voor alle dorpsbewoners. Dat draagt bij aan het gevoel van onderlinge verbondenheid. Daarnaast wordt er een extra autoverbinding voorgesteld vanuit de Bergeendstraat, door de tankvallen heen, naar de Molenstraat in het centrum van Petten.
Vanaf de N502 wordt een nieuwe centrale entree voorgesteld, zodat men vanaf de afslag direct het centrum in rijdt. De nieuwe entree loopt via het dorpsplein in een vloeiende en logische lijn door naar de kust. Een nieuwe toegang tot het strand, in het verlengde van de Ingenieur van de Banstraat, zorgt ervoor dat het plein onderdeel wordt van de routing naar het strand. Deze verbinding naar de nieuwe strandopgang loopt dwars door de huidige camping Corfwater. De huidige voorzieningen kunnen profiteren van de bezoekers van de nieuwe strandopgang en van de nieuwe verbindingen naar Petten West en Nolmerban. De toekomstige afslag vanaf de N502 naar het dorpsplein kan op verschillende manieren uitgevoerd worden in de vorm van bijvoorbeeld een rotonde of een (verhoogde) afslag bij een kruising. De eerste gepresenteerde studiemodellen kunnen in een later stadium verder onderzocht worden.
3.4.Het dorpspleinspeelt een belangrijke rol in het huidige maar ook het toekomstige profiel.
Door een nieuwe entree vanaf de N502 langs het dorpsplein richting het strand komt Plein 1945 centraler in de kern te liggen. Hierdoor ontstaat er meer reuring in het gebied, zal het dagjestoerisme toenemen en ontstaat er meer draagvlak voor de huidige voorzieningen. Een nieuwe inrichting van het dorpsplein en herstructurering van de aanliggende bebouwing zal bijdragen aan het creëren van een aantrekkelijk en herkenbaar centrum. De twee hoofdtoegangswegen dienen zo mee ontworpen te worden, volgens hetzelfde en toekomstig karakter van Plein 1945, dat deze samen de kern van Petten vormen.Het voorstel is om het kleinschalige karakter van het plein en toegangsweg te benadrukken door het realiseren van een intiem groen plein, omgeven door bomen en ingeleid door een groene laan van zeewind-bestendige bomen. Een hoogwaardige en karaktervolle inrichting is belangrijk om het plein als trekker van Petten te laten fungeren. Een goed voorbeeld hiervan is het groene dorpsplein in Veere.
Programmatisch, in het verlengde van de hernieuwde weg van het plein 1945 richting de kust, wordt voorgesteld om een accent aan te brengen. Dit vergroot de opeenvolging van aantrekkelijke plekken en openbare ruimtes richting de kust. Een badhotel wat past bij het profiel van Petten zou hier een mogelijkheid zijn. In het badhotel kan een combinatie gezocht worden met een spa en vergaderruimte voor het OLP terrein of andere bezoekers buiten het zomerseizoen. Bij drie toekomstige strandopgangen ter hoogte van onder andere Nolmerban en Petten West kunnen strandpaviljoens worden opgericht. Op het strand zijn strandhuisjes zoals in IJmuiden en Wijk aan Zee toegestaan of een tijdelijk strandpaviljoen.
3.5.het OLP terrein
Het huidige OLP terrein is een afgesloten enclave voor de buitenwereld. Voor Petten ligt er een kans om het OLP terrein direct en indirect meer te koppelen aan het dorp. Enerzijds door het OLP terrein onder te verdelen in een afgesloten gedeelte voor onder andere Pallas, dat voldoet aan strenge bewakingseisen, en daarnaast een openbare duurzaamheidscampus met een veel toegankelijker karakter. Vanaf deze campus kunnen elektrische voertuigen naar het badhotel en het dorp rijden. In het badhotel is een vergadervoorziening, die ook voor werknemers werkzaam bij het OLP terrein te gebruiken is. Het betrekken van het OLP terrein bij het dorp is van belang om deze belangrijke werkgever te binden en te behouden in de omgeving. Vanwege grote concurrentie van bijvoorbeeld de campus in Eindhoven is het van belang om breder naar dit gebied te kijken, dan het huidige gesloten karakter van het OLP terrein.
3.6. Jachthaven/passantenhaven
Het opwaarderen van het plein, het aanpakken van nieuwe entrees, het inzetten op een zandige oplossing zowel voor als achter de dijk zijn ontwikkelingen die op korte termijn mogelijk zijn, door de kustversterking en doordat er budget beschikbaar is gesteld voor het dorp in 2012. Volgende ingrepen zoals het verbinden van de wijken aan het plein vloeien hier uit voort.
De structuurvisie is zelfbindend voor de gemeente, d.w.z. dat de gemeente zich verplicht om de daarin geformuleerde doelen en projecten zelf uit te werken en met partijen te realiseren. Een jachthaven ziet de gemeente niet als voorwaarde voor het realiseren van de structuurvisie. Daarom neemt zij het niet op in de visie, maar als derden het initiatief nemen tot aanleg en beheer, ziet de gemeente dat als een waardevolle aanvulling op het profiel van Petten.
Het aanleggen van een jachthaven is, gezien de huidige economische recessie, niet een korte termijn een reële mogelijkheid. Een dergelijke ingreep zou mogelijk zijn op het moment dat hier een investeerder voor is.
Bij de aanleg van een eventuele jachthaven dient rekening gehouden te worden met het huidige en toekomstige profiel van Petten. Het gaat hierbij o.a. over loopafstanden van het dorp naar de zee, de doelgroepen die je aan je dorp wilt binden, het type strand dat je wilt creëren in de omgeving van een mogelijke haven, maar ook in hoeverre het dorp en de voorzieningen in het dorp baat hebben bij een dergelijke ontwikkeling.
3.7.Parkeren
Een toekomstige uitbreiding van het strand betekent een verhoging van het aantal kustbezoekers in Petten. Hierbij dient rekening gehouden te worden met het feit dat de bezoekersstroom een piek kent in het hoogseizoen en in de overige maanden het dorp geen visuele hinder ondervindt van stenige kale vlaktes. Het parkeren vindt voornamelijk plaats in een natuurlijke berm, langs de Hondsbossche- en Pettemerzeewering op een halfverharding gerealiseerd langs toegangswegen. Daarnaast is er de mogelijkheid om het parkeren zoveel mogelijk uit het beeld te halen door het te integreren in de toekomstige nieuwe duinen.
4. Toekomstig strand
Het projecteren van de maat en schaal van bestaande stranden en achterliggende duinen op de kust van Petten leert dat de meeste Nederlandse badplaatsen een strand hebben van minimaal 100 meter, met een gemiddelde breedte van 150 meter. Uitzondering zijn een aantal zeer brede stranden van meer dan 250 meter. Aangrenzende duinenrijen zijn gemiddeld tussen de 100 en 200 meter. Deze uitgangspunten worden meegenomen voor de toekomstige kustversterking van Petten.
5. Input raadsleden, bewoners en genodigden
Belangrijk onderdeel van de totstandkoming van deze structuurvisie is het betrekken van partijen en mensen die verbonden zijn aan het dorp Petten om zo voldoende input te krijgen voor de visie en te komen tot een toekomstig profiel dat past bij de kwaliteiten van het huidige dorp en omgeving. Na de presentatie van de concept structuurvisie hebben raadsleden, bewoners en genodigden input gegeven op de resultaten. De vragen die werden gesteld getuigen van een grote betrokkenheid van de aanwezigen op deze avond. Er werd overwegend positief gereageerd op de gepresenteerde concept structuurvisie, maar er werden ook kritische vragen gesteld over verstuiving die mogelijk op zou treden bij een zandige oplossing en daarnaast was er de vraag of er nu wel wat zou gaan gebeuren. De meest gestelde vragen hadden betrekken op hoe de ingrepen gefinancierd kunnen worden, of het voorgestelde ambitieniveau niet teveel uit wensdenken is voortgekomen, of een strand van 250 meter niet te breed is en tot slot de problemen betreft verstuiving.
6. Vervolgtraject
Deze meest gehoorde punten, maar ook alle overige input, worden meegenomen in de verdere uitwerking van de structuurvisie. Voor kerst dit jaar wordt de visie ter inzage gelegd en medio februari wordt de visie voorgelegd aan de raad.
